30 Ağustos’tan Sivil-Asker Manzaraları
Doğruların Arasındaki Yanlışlar
Işık Koşaner’in istifasının ardından Orgeneral Necdet Özel’in Genelkurmay Başkanlığı’na getirilişi sırasında Başbakanlık ve Çankaya Köşkü’nde saatler süren ikili ve üçlü zirveler gerçekleşmişti. O dönem, bu toplantıların ana konusunun yeni atanacak kuvvet komutanları ve Balyoz davası sanığı 14 amiral ve generalin durumuyla ilgili olduğu ileri sürülmüştü.
Aradan geçen bir aylık sürede yaşananlardan anlaşılan o ki, o zirvelerde, hükümetin bugüne kadar hayata geçirilmesini bir türlü sağlayamadığı bazı şekilsel düzenlemelerin Org. Özel’in Genelkurmay Başkanlığı döneminde yapılması noktasında önemli bir uzlaşıya varılmış.
Başbakan ne kadar demokratik?
Türkiye’de sivil-asker ilişkilerinin Batı demokrasilerindekine benzer olması herkesin ortak arzusudur. Ancak bu doğruya ulaşırken yapılan önemli yanlışları da görmezden gelmemeliyiz. Sıralamak gerekirse;
1. YAŞ toplantısına başkanlık eden Başbakan’ın masanın başında tek başına oturması doğru olan görüntüdür. Ancak, bu görüntünün verilebilmesi için Koşaner’in istifasıyla Genelkurmay Başkanlığı’nın boşaldığı günün beklenmesi yanlıştır. O görüntünün adı demokrasi değil olsa olsa fırsatçılık olabilir.
2. Eski Genelkurmay Başkanı Org. Yaşar Büyükanıt tarafından kaleme alınan 27 Nisan Bildirisi’nin Genelkurmay resmi internet sitesinden çıkarılması doğru bir yaklaşımdır. Ancak Başbakan Tayyip Erdoğan’ın “Biz bu arzumuzu daha önce de önceki yönetimlere ifade etmiştik. Onlar bu adımı nedense atmamıştı ama şu andaki TSK yönetimi, Genelkurmay Başkanlığımız, bu adımı atmıştır. Dolayısıyla olması gerekeni yerine getirdikleri için ben kendilerini kutluyorum” sözleri demokratik açıdan talihsizliktir. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı’nın, kendisine bağlı görev yapmış olan iki Genelkurmay Başkanı’na söz geçiremediğinin daha açık bir itirafı olamaz.
Gül’ün tek tebrik yeri Çankaya’dır
3. Genelkurmay Karargâhı’ndaki tebrik kabulünde, protokol sırasında Genelkurmay Başkanı’ndan önde olan TBMM Başkanı ve Başbakan’ın bekletilmesi yanlıştır. Ancak bunun doğrusu, karargâhtaki törende tebrikleri Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün kabul etmesi değildir. Cumhurbaşkanı’nın tebrik kabul edeceği tek yer Çankaya Köşkü’ndeki 29 Ekim Cumhuriyet Resepsiyonu olmalıdır. Yoksa o yanlış mantığa göre, dün Anıtkabir’e de komuta kademesinin başında Özel’in yerine Cumhurbaşkanı’nın gitmesi gerekirdi. Cumhurbaşkanı ve Başbakan’ın ortaya çıkan bu garip durumu ‘normal’ olarak gösterme gayretleri de bir başka yanlıştır.
Resmi bayram kutlamalarına ilişkin eski Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Güven Dinçer’in şu sözlerine devlet yöneticilerimizin kulak vermesinde fayda var:
“Cumhuriyetimizin tüm kurumları, 23 Nisan’da halkın meclisi olan TBMM’nin kuruluşunu, 30 Ağustos’ta Türk ulusunun bileğinin gücünün sembolü olan Türk ordusunun düşmanları yenerek bağımsızlığımızı sağlamasını ve 29 Ekim’de de Türkiye’nin yönetim biçimi olarak Cumhuriyetin benimsenerek ilanını kutlar. Kutlamalar gelenekselleşmiş protokol kuralları çerçevesinde TBMM’de Meclis Başkanı’nca, Genelkurmay’da Genelkurmay Başkanı’nca ve Cumhurbaşkanlığı katında da Cumhurbaşkanı’nca kabul edilir. Bu törenlerde kişiler değil kurumlar kutlanır.”
Komutanın ramazan kutlaması
4. Genelkurmay Başkanı Org. Özel, 30 Ağustos Zafer Bayramı mesajının içinde Türk halkının Ramazan Bayramı’nı da kutlayarak bir ilke imza attı. Jandarma Genel Komutanlığı görevi sırasında da Özel, Ramazan Bayramı mesajı yayımlamıştı. Laik bir ülkede, devlet yöneticilerinin dini bayram kutlaması ancak bir koşulla doğru bir yaklaşım olabilir: Gayrimüslim vatandaşların dini bayramlarını da kutlamaları şartıyla. Daha önce Hıristiyan ve Musevi kökenli vatandaşlarımızın dini bayramlarını kutladığına ilişkin bir kaydına rastlayamadığım Özel’in, laik bir ülkenin Genelkurmay Başkanı koltuğunda bu konuya mutlak hassasiyet göstermesi gerekir.
29 Ekim fotoğrafını görelim
Cumhurbaşkanı Gül ve Başbakan Erdoğan ile Org. Özel arasında, Genelkurmay Başkanlığı ataması sırasında varıldığı anlaşılan uzlaşının gerçek kapsamı 29 Ekim’de ortaya çıkacaktır. Bundan önceki genelkurmay başkanlarının hiçbiri Cumhurbaşkanı’nın eşi Hayrünnisa Gül’ün yer aldığı 29 Ekim resepsiyonlarına katılmamıştı.
Bakalım Org. Özel’in tercihi ne yönde olacak?..
***
30 Ağustos Zafer Bayramınızı kutlar, Şeker Bayramı’nı sağlık ve mutluluk içinde geçirmenizi dilerim.
YALÇIN AĞABEY’E VEDA
Türkiye’nin en iyi foto muhabirlerinden Milliyet Gazetesi
Fotoğraf Servisi Şefi Sevgili Yalçın Ağabeyimizi (Çınar) kaybettik. Ailesine ve Milliyet çalışanlarına başsağlığı dilerim.
Utku Çakırözer
31 Ağustos 2011